صفحه بانوي مسلمان

بحثي درباره استقلال زن

انسان خواه زن، خواه مرد ابزار فراواني براي تكامل در اختيار خود دارد، وهرگز خودش ابزاري براي كالاهاي دنيا و متاع زودگذر آن نخواهد بود. چه اين كه وظايفي كه براي انسان‌ها تعيين شده هرگز او را به صورت ماشين كار و ابزار رفع نياز در نمي‌آورد و در اين جهت هيچ امتيازي بين زن و مرد نيست تا گفته شود: نگرش اسلام به زن نگرش ابزارگونه است و زن به‌عنوان موجود وابسته تلقّي مي‌شود. مثلاً هميشه مي‌گويند: زنِ نمونه يك همسر خوب، يك مادر خوب و... است، گويا براي خود او اصالتي نيست وهمواره او را با ارزش‌هاي مردانه مي‌سنجند. البته اين گونه تعبيرها براي مرد نيز وجود دارد وهرگز منظور از اين تعابير حذف استقلال هويت انساني زن يا مرد نبوده و مقصود آن نيست كه زن چون همزه وصل است كه بين مردها سقوط كند، يا ابزار خانواده يا جامعه گردد تا ديگران به كمال برسند و او هماره در حدّ ابزار بماند، چون انسان متكامل، داراي شؤون گوناگون است ونشانه كمال او در چهره وظايف محوّله ظهور مي‌نمايد. خوبي يا بدي زن در سيماي سِمَت‌هاي ياد شده متبلور است چه اين كه خوبي يا بدي مرد نيز در چهره وظايفِ خاصِ خويش جلوه گر مي‌باشد، هريك از آنان نتيجه عمل خود را مي‌بينند و قرب وبعدشان در گرو عمل خود آن‌ها است. غرض آن كه هرگز زن موجودِ وابسته نيست تا حقوقِ وابستگي دريافت نمايد و هيچ گاه هويت ابزاري ندارد تا از استقلال ذاتي محروم باشد. نشانه مسؤوليت متقابل زن و شوهر در حريم خانوادگي را مي‌توان از بيان رسول اكرم(ص) استنباط كرد كه آن حضرت چنين فرمود: الرجل راع علي اهل بيته وكلّ راع مسؤول عن رعيته، والمراة راعية علي مال زوج‌ها، ومسؤولة عنه. يعني مرد مسؤول تامين نياز ونگهداري تامين نياز ونگهداري اهل خانه است و زن مسؤول حفظ و نگهداري مال شوهر مي‌باشد و هر مسؤولي در قبال مسؤوليتي كه دارد متعهد مي‌باشد.

آيت‌ا... جوادي آملي، زن در آيينه جمال و جلال

زنان نمونه جهان
ارينب

ارينب راه مي‌رفت؛ نه،! مي‌دويد. قدم‌هايش را تند مي‌کرد. همسرش عبدا... کنارش مي‌دويد و زنان ديگر در پي آنان مي‌آمدند. مردان ديگر حاضر نشدند در پي آنان بيايند. هر کدام با خود نجوا مي‌کرد. ارينب مي‌گفت: عبدا...! به ياد داري وقتي که معاويه با حيله و فريب تو را مجبور کرد تا مرا طلاق دهي و ابوهريره و ابودرداء را فرستاد تا مرا براي پسرش خواستگاري کند، اين حسين بود که مرا نجات داد. او خواستگاري کرد و من جواب دادم. او از من نگهداري کرد تا زماني که تو فهميدي چگونه فريب معاويه را خوردي و از شام به عراق آمدي و زماني که به ديدار پسر پيامبر آمدي، ايشان مرا چون امانتي به تو باز گرداند.

عبدا... فکر مي‌کرد: حسين(ع) است که در صحرا افتاده است؟ من مي‌دانم که يزيد از او چه کينه‌اي دارد؛ کينه از دست دادن ارينب را... همان زمان که فرستادگان معاويه براي خواستگاري آمده بودند، او نيز از ارينب خواستگاري کرد تا ارينب را از چنگال معاويه و از دست يزيد رها کند و از او نگهداري کرد تا آن را مثل امانتي به من برگرداند. من کينه يزيد را مي‌شناسم...

زني با خود مي‌گفت: اين مردان را چه شده است که از ياري اهل بيت مي‌گريزند؟ مگر تو از بني اسد نيستي؟ همانان که در جنگ جمل کنار اميرالمؤمنين(ع) جنگيدند؟ مگر تو از بني اسد نيستي؟ همانان که در جنگ صفين عليه معاويه جنگيدند؟ تو را چه شده است؟!

زني ديگر مي‌گفت: خدا لعنت کند آن را که در بني اسد تخم مخالفت کاشت. ما که هميشه همراه هم بوديم، اکنون دشمن هم شده‌ايم. حرمله به سپاه ابن زياد پيوسته است و بر ضد حسين(ع) مي‌جنگد... خدا لعنت کند او را...

ديگري نجوا مي‌کرد: عوسجه و عمربن خالد صيداوي اسدي را که آبروي بني اسد را خريدند و در کنار حسين(ع) جنگيدند همچنان که در کنار امير‌المومنين(ع) در جمل و صفين جنگيدند.

زني مي‌گفت: خدا ما را ببخشد، خدا مردان ما را ببخشد. خود را بي‌طرف خوانديم و در سرزمين الغاضريه ساکن شديم که چه بشود؟ شاهد کشتن حسين(ع) نبوديم. اما اکنون که شاهديم پيکرهاي بي‌سر، جنازه‌هاي چاک خورده...

گروه بني اسد به سرزمين کربلا رسيد. خورشيد تفتيده بر روي پيکرهاي بي‌سر مي‌تابيد. برق شمشيرها و نيزه‌هاي شکسته چشم‌ها را مي‌زد. ارينب قدم‌هايش را تند کرد. به هر طرف نگاه مي‌کرد. عبدا... به دو زانو روي زمين نشست. تا چشم کار مي‌کرد روي زمين خيمه‌هاي سوخته بود و سنگ‌هاي پراکنده. نيزه‌هاي شکسته و شمشيرهاي از نيام درآمده...

- بيا عبدا... بيا... اين پيکر را ببين. اين پيکر حسين(ع) است که اين چنين در گرماي سوزان در اين دشت سوزان بدون سر افتاده است...

گروه زنان به سوي قتلگاه روانه شد. صداي شيون زنان تا دور دست‌ها مي‌پيچيد. زنان بني اسد بي‌هيچ ترسي از سپاه بني اميه صداي شيون و مظلوم خواهي خود را بلند کرده بودند.

- آه خورشيد! شرم داشته باش بر پيکري تابيده‌اي که پيامبر بر او بوسه مي‌زد؛ پيکري که در آغوش پيامبر(ص) آرام مي‌گرفت؛ پيکري که پا به پاي علي رفتن آغاز کرد؛ پيکري که با صداي قرآن آرام مي‌گرفت؛ پيکري که يار ستمديدگان بود و کمک مستمندان؛ با صداي مظلوم داد مي‌ستاند از ظالم؛ با اشک يتيم همراه مي‌شد.خدايا! اين قوم چه کردند با پسر پيامبرت در حالي که خود را مسلمان مي‌نامند...

از دور دست‌ها صداي هياهو مي‌آمد. ارينب سر بلند کرد و زنان زاري کننده به آن سو خيره شدند. مردان بني اسد با بيل و کلنگ آمده بودند تا پيکر شهدا را دفن کنند.

بني‌اسد باز هم همراه عقيده حق شده بود، گرچه دير ولي به ميدان آمده بود. ارينب در ميان اشک‌هايش غرق شد. بني اسد آمده بود تا پيکرهاي بي‌سر و پا را در زمين کربلا به وديعت بگذارد.

راه يافتگان - يک بانوي تازه مسلمان انگليسي:
خانواده و زن اهميت بسياري در اسلام دارند

سارا جوزف، مسلمان‌شده‌اي انگليسي است که در سال 1971 در لندن متولد شد و در سن 16 سالگي مسلمان شد. او مديريت مجله اسلامي Emel را به عهده داشته که در آن به ارائه شيوه زندگي مسلمانان بر اساس تعاليم اسلامي مي‌پردازد، و نخستين زن مسلمان اروپايي است که وارد اين عرصه شده است.

وي درباره علت گرايش زنان به اسلام مي‌گويد: «بسياري از مردم به کشور‌هاي مسلمان سفر مي‌کنند و وقتي با زيبايي‌هاي زندگي مسلمانان و مهمان نوازي‌هاي آنان آشنا مي‌شوند و هنر و معماري اين سرزمين‌ها را مشاهده مي‌کنند، اسلام براي آن‌ها جذاب مي‌شود.»

او همچنين معتقد است، خانواده و زن اهميت بسياري در اسلام دارند و همه زنان اروپايي که به اسلام گرويده‌اند، در جستجوي يک شيوه زندگي زيبا و محفوظ از تمامي افراط‌هاي فمنيسم غربي که روشي نادرست است، بوده‌اند.

 بانو

در محضر بانوي بزرگ اسلام

حضرت فاطمه (س) از حضرت اميرالمؤمنين(ع) از رسول خدا(ص) روايت مي‌كند كه فرمود:
هر كسي نسبت به يكي از فرزندان من رفتار بدي داشته باشد و آن را جبران نكند، من از او جبرانش را مي‏گيرم.
بحارالانوار، 96/ 225

بهترين الگوي همه زنان

فاطمه زهرا (س) به اسماء فرمود: «چه بد است اين تخته‌هايي كه بدن مرده را براي تشييع جنازه روي آن مي‌گذارند؛ زيرا وقتي زني را روي آن قرار مي‌دهند و پارچه‌اي بر بدنش مي‌كشند، حجم بدن او معلوم است. اسماء گفت: من كه در حبشه بودم، مي‌ديدم مردم آن‌جا تابوتي از چوب درست مي‌كردند و مرده را داخل آن مي‌گذاشتند. سپس اسماء با چوب خرما تابوتي لبه‌دار درست كرد و به فاطمه(س) نشان داد. حضرت فاطمه(س) بسيار خوشحال شد و فرمود: اين خيلي خوب است. وقتي مرده را داخل آن قرار دهند و پارچه‌اي روي آن بكشند، ديگر معلوم نمي‌شود مرده، مرد است يا زن. و فرمود: پس از مرگم، مرا در همين تابوت بگذاريد.
بي شك بهترين الگوي زنان در حفظ پوشش، بزرگ بانوي دو علم حضرت زهراي مرضيه (س) است. روايت مذكور مربوط به زمان پس از رحلت پيامبر گرامي اسلام است و در مدت كوتاهي كه آن حضرت پس از پدر برگوارشان در اين دنيا بودند، با توجه به مصيبت فقدان پدر و مصائبي كه دشمنان اهل بيت براي آنان به وجود آوردند هيچ كس بر لبان مباركشان لبخندي نديد؛ مگر زماني كه قضيه فوق پيش آمد و وقتي اسماء تابوت را به آن حضرت نشان دادند تبسمي فرمودند. اين نشان مي‌دهد كه پوشش چقدر براي حضرت فاطمه (س) مهم بوده كه حتي حاضر نبودند پس از مرگ نيز كسي حتي حجم بدن ايشان را ببيند؛ با اين‌كه وصيت فرمودند شبانه دفن شوند و با وجود تاريكي شب‌هاي آن زمان كه چراغ‌هاي امروزي هم نبوده است.
همچنين نقل است وقتي مرد نابينايي قصد ورود به منزل پيامبر اكرم(ص) را داشت، حضرت زهرا(س) خود را در برابر او مي‌پوشاند و وقتي علت را جويا مي‌شوند، حضرت مي‌فرمايد: او نابيناست و مرا نمي‌بيند اما من كه او را مي‌بينم!

فلسفه حجاب
لزوم حفظ حجاب و پوشش

همانطور كه در آياتي از قرآن كريم بر لزوم حفظ حجاب و پوشش در مقابل نامحرمان تأكيد شده است، روايات متعددي از معصومين(ع) نيز به صورت صريح اين امر را تبيين نموده‌اند كه برگزيده‌اي از آن‌ها را بيان مي‌کنيم:
1. پيامبر اكرم(ص): «زنان در خانه به جايي كه بر كوچه و بازار اشراف داشته باشند نروند، چرا كه نگاه مردان به آن‌ها خيره مي‌‌شود. به آنان سوره نور را بياموزيد چون در اين سوره از تحريم و عقوبت زنا و نيز از اجتناب نگاه به نامحرم سخن به ميان آمده است.»
ابتدا شايد برداشت غلطي از اين حديث در ذهن به وجود آيد كه پيامبر اكرم بيرون رفتن زنان از خانه را نهي كرده باشند، در صورتي‌كه اين‌چنين نيست. بلكه مقصود حضرت اين بوده است كه زنان در خانه وقتي بدون پوشش كامل هستند در جايي(مانند تراس يا پشت بام يا در حياط خانه وقتي در باز است و...) قرار نگيرند كه در معرض ديد نامحرمان باشند.
2. پيامبر اكرم(ص): «كسي كه خود را شبيه غير مسلمان درآورد، از ما نيست.»
بي‌شك بسياري از مدهايي كه امروزه در جامعه ما رواج دارد برگرفته از غرب است و افراد مدگرا در حقيقت مي‌خواهند ظاهر خود را همانند غير مسلمانان در آورند؛ حال آن‌كه پيامبر ما از اين امر نهي فرموده و آنان را جداي از امت خود دانسته‌اند.
3. پيامبر اكرم(ص): «هر خانمي كه خود را معطر و خوشبو كند (عطر بزند) و سپس از خانه خارج شود، همواره مورد لعنت خدا و ملائكه قرار خواهد گرفت، تا وقتي كه به خانه برگردد، هرچند برگشتش به خانه طول بكشد.»
متأسفانه از مواردي كه زنان بسياري امروزه به آن مبتلايند، اين است كه قبل از خروج از خانه خود را آرايش و معطر مي‌كنند حال آن‌كه پيامبر عظيم‌الشأن اين امر را بدين گونه نهي فرموده و عذاب الهي را عقوبت آن دانسته‌اند.
4. پيامبر اكرم(ص): «در آخرالزمان، مرداني پيدا مي‌شوند كه زنانشان در عين لباس پوشيدن، لخت وعور هستند و بر سرشان چيزي همانند كوهان اشتران لاغر است، آن‌ها عطر بهشت را نمي‌شنوند، آن‌ها را لعنت كنيد كه از رحمت خدا به دور هستند.»
در اين روايت، مقصود همان كساني هستند كه امروزه با پوشيدن لباس‌هاي تنگ و بدن‌نما عليرغم اين‌كه لباس به تن دارند، حجم بدن آنان كاملا پيداست و با اين گونه پوشش چشم هر ناظر سست ايماني را به خود جلب كرده و موجب گسترش فحشا و منكرات مي‌شوند.
5. اميرالمؤمنين علي(ع): «پوشيده و محفوظ داشتن زن، مايه آسايش بيش‌تر و دوام زيبايي اوست.»
تمام سخنان معصومين از روي علم و حكمت است و هر چند شايد مفهوم اين روايت هنوز از لحاظ علمي بررسي و تأييد نشده باشد اما اين امر صحت دارد، زيرا از زبان كسي است كه آگاه به علوم آسمان و زمين است.