صفحه حوزه و دانشگاه

حيدر رحيم‎پور ازغدي:
روشنفكران بايد نزد حضرت آيت ا... خامنه اي شاگردي كنند

حاج حيدر رحيم‎پور ازغدي، پدر دكتر حسن رحيم‎پور ازغدي و از فعالان و مبارزان سياسي در جريان نهضت ملي شدن صنعت نفت است كه از سال 42 تا پيروزي انقلاب اسلامي همراه با مبارزه عليه رژيم پهلوي كنار حضرت امام(ره) بوده است؛ او از دوستان نزديك، صميمي و هم‎مباحثه‎اي حضرت آيت‎ا... خامنه‎اي در دوران جواني در مشهد مقدس بوده و با مواضع و مباني فقهي، فلسفي، سياسي و اجتماعي ايشان آشناست، آن‎چه مي‎خوانيد، گزيده‎اي از گفت‎وگوي تسنيم با رحيم پور ازغدي است؛

از حيدر رحيم‎پور ازغدي كه خود شاگرد بزرگان حوزه عليمه بوده و دوستي صميمي‎اي با رهبر معظم انقلاب اسلامي داشته درباره روزهاي جواني‎اش با آيت‎ا... خامنه‎اي مي‎پرسم كه مي‎گويد هميشه دلش براي روزهاي جواني كه با رهبر انقلاب داشته تنگ مي‎شود و او براي آن‎كه اين روزها را براي خودش، يادآوري كند به ديدار رهبري مي‎رود؛ ديداري كه مي‎گويد نياز چنداني به هماهنگي ندارد و هر وقت كه دلش بخواهد، مي‎تواند رهبر را ببيند؛ «مي‎روم نماز بيت رهبري، ايشان كه من را مي‎بيند، دستم را مي‎گيرد مي‎رويم يك گوشه مي‎نشينيم و صحبت مي‎كنيم».

درباره شناختش از رهبر انقلاب ادامه مي‎دهد: آقاي خامنه‎اي از نظر سني 7 سال از من كوچك‎تر هستند. من با ايشان دوست صميمي بوده و هستم و ايشان را كامل مي‎شناسم. آقاي خامنه‎اي يك عالم و روحاني متدين و متشرع است كه اگر همه دنيا عليه‎اش باشد دست از حق و حقيقت نمي‎كشد و براي دفاع از حق از هيچ اقدامي دريغ نمي‎كند. آقاي خامنه‎اي پيرو واقعي مكتب امام صادق(ع) است، من هيچ‎وقت نديدم ايشان حرفي بزند يا كاري بكند كه براي خودش باشد؛ يعني هميشه سعي كرده طبق آموخته‎هاي خود از مكتب امام صادق(ع) عمل كند.

وي كه در خلال مصاحبه با ذكر نمونه‎هايي از ساده‎زيستي رهبر انقلاب چندين بار اين خصوصيت ايشان را تحسين كرده بود، مي‎گويد كه آيت‎ا... خامنه‎اي هميشه ساده‎زيست بودند و ساده‎زيستي ايشان در قبل رهبري بيش‎تر «متقيانه» و بعد از رهبري «متعهدانه» بوده است؛ آقاي خامنه‎اي واقعاً هميشه ساده‎زيست بودند، البته اگر عالمي اين‎چنين نباشد، عالم نيست. همه علماي بزرگ اين‎چنين بوده و هستند. همه علماي حقيقي بزرگ بر خود سخت مي‎گيرند. زندگي پيامبر(ص) و اميرالمؤمنين(ع) و ائمه(ع) ما مساوي با كم‎ترين طبقات بود. مراجع را نگاه كنيد، بلافاصله بعد از انقلاب به‎دليل اين‎كه امنيت نبود قرار شد شماري از مسؤولان موقتاً در برخي كاخ‎ها به‎دليل امنيت بالاي آن زندگي كنند اما آقاي خامنه‎اي براي خود ننگ مي‎دانست كه در چنين مكاني هرچند موقت زندگي كند. يادم هست ايشان وسائل زندگي خود را براي اسباب‎كشي جمع كردند كه تمام آن‎ها در يك وانت جمع شده بود.

رحيم‎پور ازغدي كه خاطره‎هاي زيادي از دوران جواني مقام معظم رهبري دارد، در اين‎باره يادآور مي‎شود: «آيت‎ا... خامنه‎اي چند وقت پيش آمد مشهد. به يكي از دوستان گفته بودند «من همه دوستان را ديدم غير حيدرآقا». آقاي شمقدري گفته بودند «بروم ايشان را بياورم» كه آقا گفتند «نه، خودم مي‎روم منزل‎شان». آيت‎ا... خامنه‎اي آمدند خانه ما. برايش وقتي آجيل آورديم، گفت «من آجيل نمي‎خوردم، از وقتي رهبر شدم اصلاً آجيل نخوردم چون رهبر بايد مثل فقرا زندگي كند، مگر فقرا آجيل مي‎خورند؟!»، يك بار هم، در بيت بودم. آقاي خامنه‎اي به من گفتند «بچه‎هاي سپاه اين‎جا غذا مي‎خورند و شما هم بياييد». من رفتم و يك كته‎پلو آوردند، خورديم. يك بار هم يادم هست، عدس‎پلو آوردند كه به آقاي خامنه‎اي گفتم، «مي‎داني كه من كباب‎خور هستم، اين غذاها مال خودتان»(با خنده)».

وي مي‎افزايد كه آيت‎ا... خامنه‎اي حتي در اوايل انقلاب با برخي مسؤولان نظام كه در قصرهاي شاهنشاهي زندگي مي‎كردند مخالف بود و زندگي در قصر يا خانه‎هاي اشرافي را براي خود ننگ مي‎دانست. البته يادم هست وقتي قبل از رهبري، آقاي خامنه‎اي منزل ما مي‎آمدند، كباب هم اگر بود، مي‎خوردند اما بعد از رهبري كه آمدند حتي آجيل هم نمي‎خورند، چون فقرا نمي‎توانستند آجيل بخورند.

او درباره برخي نقل‎قول‎ها پيرامون ميزان رفاقت و صميميتش با رهبر انقلاب، مي‎گويد كه «برخي شلوغش كرده‎اند، ايشان رفيق زياد دارد و من هم يكي از آن رفيقان هستم»؛ البته رفيقي كه تصريح مي‎كند «من هر زماني دلم براي ايشان تنگ مي‎شد به ديدار ايشان مي‎رفتم. الآن هم هر وقت دلم بخواهد مي‎توانم ايشان را ببينيم. من تاريخش را به‎ياد ندارم، هر زماني بخواهم به ديدار ايشان رفته‎ام. متأسفانه يكي‎دوسال است كه من به‎دليل وضعيت جسمي نمي‎توانم تهران بروم منتهي ايشان در اين مدت خانه ما آمدند و ايشان را ديدم».

وي در پاسخ به ادعاي كساني كه مي‎گويند آيت‎ا... خامنه‎اي به‎دليل كارهاي فراوان اجرايي، زمان لازم براي كار علمي حوزوي نداشته است، تأكيد مي‎كند: آيت‎ا... خامنه‎اي در 22سالگي «كفايه» مي‎گفت؛ يعني سخت‎ترين كتاب‎هاي سطح. وقتي نزد آقا(امام خميني) رفت 5-4 سالي كه خارج مي‎خواند بيش‎ترين اشخاص از جمله آيت‎ا... رفسنجاني رحمه‎ا... مي‎گفتند «والله» ايشان مجتهد است. بعد از اين‎كه ولي فقيه شدند يك روز خانه ايشان رفتم و ديدم آقاي مؤمن و آقاي خزعلي، آقاي هاشمي(هاشمي شاهرودي) آمدند، يعني، 4 شاگرد آقاي صدر(ره)، آقاي خويي(ره) و امام خميني(ره) آمده بودند تا جلسه شوراي فقهي تشكيل بشود و مباحث فقهي در آن مطرح گردد؛ يعني با هم مباحثه علمي كنند.

رحيم‎پور ازغدي با بيان اين كه، «بعد از آن جلسات فقهي بود كه همه اذعان كردند آقاي خامنه‎اي، اعلم است» توضيح مي‎دهد: در ايامي كه ايشان تازه رهبر شده بودند، با فقهاي برجسته چندين سال مباحثه مي‎كردند، بنابراين آقاي خامنه‎اي، بحث علمي و فقهي را به‎صورت ريشه‎اي دنبال كرده‎اند و به علوم فقهي احاطه كامل دارند؛ من خدا را شاهد مي‎گيرم كه آقاي خامنه‎اي اعلم فقهاي زمانه است. بعد از اين‎كه در 23سالگي مجتهد بودند، 15 سال كار علمي كردند. آقاي خامنه‎اي اعلم به فقه عبادي است؛ در فقه سياسي و اجتماعي و مديريت هم كه رقيب ندارد.

رحيم‎پور ازغدي، آيت‎ا... خامنه‎اي را يك روشنفكر واقعي و ذاتي مي‎داند و مي‎گويد كه متحجرين و مرتجعين هميشه با آقاي خامنه‎اي مشكل داشته و دارند؛ چون ايشان در فقه اجتماعي قوي و مسلط بود. وي درباره چرايي مخالفت متحجرين با رهبر انقلاب نيز مي‎گويد: «شيعه انگليسي از فقيهي مي‎ترسد كه در امور اجتماعي قوي باشد. آقاي خامنه‎اي در امور اجتماعي مديريتي بي‎نظير دارد. ايشان از آن‎هايي نبود كه بنشيند و دستور بدهد، خودش وسط ميدان بود. با همين فرماندهان بوده و با اين‎ها زندگي كرده است. از كساني نبود كه خانه بنشيند و از دور جنگ را مديريت كند. يادم هست يك بار گفتند آقاي خامنه‎اي از جبهه آمده، من نزد ايشان رفتم. گفتند ايشان به دبيرستان علوي رفته است. به آن‎جا رفتم. نگهبان جلوي در گفت، آقاي خامنه‎اي گفته «اگر از دفترم هم تماس گرفتند، من را تا 4 بيدار نكنيد چون 48 ساعت است كه نخوابيده‎ام». گفتم «به ايشان سلام برسانيد». يك‎باره ديدم آقاي خامنه‎اي از پشت شيشه گفتند «بگوييد حيدرآقا بيايد داخل». آقاي خامنه‎اي به من گفت «درست است كه خيلي خسته هستم ولي دوست دارم با شما قدري حرف بزنيم». از بي‎كفايتي‎هاي بني‎صدر در جبهه صحبت كردند».

«من اهل غلو كردن درباره هيچ كسي نيستم و بر اساس مشاهداتم مي‎گويم كه آقاي خامنه‎اي نه يك روشنفكر، بلكه فراتر از روشنفكران مطرح بوده و هستند. البته روشنفكر مذهبي يا غيرمذهبي نداريم. كافر و مسلمان داريم. كافرها برخي روشنفكر هستند و برخي خرفت و در مسلمانان هم اين‎چنين است. كسي كه بيش‎تر ببيند و از لحاظ فكري قوي‎تر باشد، روشنفكر است. آقاي خامنه‎اي ذاتاً روشنفكر است و با مطالعات و نگاه خاصي كه داشته‎اند، واقعاً يك روشنفكر نابغه است»، اين بخشي از ديگر اظهارات رحيم‎پور ازغدي در اين مصاحبه است.

وي همچنين درباره ادله خود در اين‎باره مي‎گويد: باز هم مي‎گويم نمي‎توانم مشاهدات خود را انكار كنم و بگويم آقاي خامنه‎اي روشنفكر نيست. نگاه روشن و فكر روشن ايشان براي همه ثابت شده است. آقاي خامنه‎اي آن‎قدر روشنفكر است كه روشنفكران ايران بايد نزد ايشان درس روشنفكري بخوانند. خيلي قوي‎تر از اين هستند كه شما تصور مي‎كنيد. هر كسي بود نمي‎توانست اين مدت با اين‎همه مشكل و دشمن، اين انقلاب را نگه دارد. روزي به ايشان درباره مديريت كشور نقدي كردم؛ ايشان در پاسخ گفتند «اين به شما مربوط است كه رأي به يك رئيس جمهور دهيد يا وكيلي انتخاب كنيد كه صرفاً نظارت كند. ببينيد 2 كار به ولي فقيه واگذار شده است كه يكي حفاظت از مرزهاي كشور كه با چندين سال جنگ با دشمن جهاني، توانستيم طوري مرزها را حفظ كنيم كه يك وجب هم به دشمن نرسد. يكي هم مرزهاي دين است كه ذره‎اي در انقلاب اسلامي التقاط حاصل نشده است». به آقاي خامنه‎اي گفتم: «پس برخي ناكارآمدي‎ها براي چيست؟»، گفتند «اين مربوط به انقلاب نيست بلكه ناشي از برخي اشتباهات و انتخاب‎هاست».

«هر سه نفر رفيق و خيلي با هم بوديم. بحث رفاقت بود نه ارتباط!»، اين جمله پاسخ حيدر رحيم‎پور به سؤالي درباره دوستي مقام معظم رهبري با او و دكتر شريعتي است؛ او پاسخ مي‎دهد: «رفيق بوديم تا اين‎كه صرفاً با يكديگر در ارتباط باشيم»، رفاقتي كه به‎گفته رحيم‎پور، 20 سال در مشهد طول كشيده است. وي در توصيف رابطه دكتر شريعتي با مقام معظم رهبري گفت: آقاي خامنه‎اي و آقاي شريعتي بيش‎تر با هم رفيق بودند تا اين‎كه بگويم با هم فقط ارتباط داشتند. آقاي خامنه‎اي از شريعتي نقد مي‎كردند، چون فقيه بودند و حق هم داشتند كه نقد كنند چون اطلاعات فقهي و ديني شريعتي كافي نبود و لازم بود كه آقاي خامنه‎اي ايشان را نقد كند. من هم به آقاي شريعتي نقد مي‎كردم.

رحيم‎پور ازغدي با «سخت» خواندن توصيف دوستي مقام معظم رهبري و دكتر شريعتي مي‎گويد كه رفاقت مقام معظم رهبري و دكتر شريعتي مانعي براي نقدهاي فقهي، علمي و منطقي آيت‎ا... خامنه‎اي به دكتر شريعتي نبود و چون آيت‎ا... خامنه‎اي فقيه بود و در عين حال آقاي شريعتي نيز سواد فقهي لازم را نداشت، ايشان(مقام معظم رهبري) حق داشتند كه به شريعتي انتقاد كنند.

رحيم‎پور ازغدي در بخش ديگري از گفت‎وگوي خود با خبرنگار تسنيم با گلايه از كساني كه به‎گفته او كساني هستند كه ژست مخالفت با رهبري را مي‎گيرند، در توصيف مخالفين مي‎گويد: اسم اين‎ها را منافق و كاهل مي‎نامند. با اميرالمؤمنين بودند و بعد با ايشان مخالف شدند و يا از ايشان كنار كشيدند يا خوارج شدند. البته مرحله دارد برخي كاهلين هستند، برخي بدبين هستند، برخي تنبل هستند، اين‎ها مخالفت كلاسيك نيست، ده جور مخالفت وجود دارد بايد ديد نوع مخالفتشان چيست.

مي‎گويد مديريت رهبر انقلاب براي همه ثابت شده است و امروز ايشان به‎نحوي جبهه مقاومت را مديريت كرده كه نظام استكبار با تمام توانش نتوانسته ايران را ذره‎اي به‎اندازه عراق، سوريه، افغانستان، ليبي ناامن كند؛ او مي‎گويد البته برخي در داخل همراه با دشمنان خارجي عمل مي‎كنند تا اقتدار رهبري را تضعيف كنند اما موفق نخواهند شد چون مردم هوشيار و حامي رهبري هستند.

در ادامه به برجام و بحث مذاكره با آمريكا اشاره مي‎كند و مي‎گويد: آقا فرمود به دشمن اعتماد نكنيد، برخي اعتماد كردند و رفتار امروز دشمن، نتيجه اعتمادي است كه به آمريكا شده است؛ وي در عين حال مي‎گويد آن‎ها موفق نخواهند شد چون مردم عقل دارند و رهبر خود را مي‎شناسند، مي‎خواهند كار خلافي را به‎اثبات برسانند.

وي در بخش پاياني اين گفت‎وگو با بيان اين‎كه آيت‎ا... خامنه‎اي به فقه، فلسفه و عرفان احاطه كامل علمي و عملي دارد با انتقاد از كساني كه به‎گفته او، تصور به تفكيك عرفان از فلسفه دارند، مي‎گويد كه اين دسته از افراد علم كافي نسبت به اسلام ندارند؛ وي در توضيح چرايي اين گفته خود مي‎گويد: ممكن است عرفاني باشد كه اسلامي نباشد؟ عرفاني كه اسلامي نباشد، كفر است. اين تفكيك‎ها درست نيست. كساني كه اين تفكيك‎ها را دارند بي‎سواد هستند. فيلسوف داريم كه دين ندارد و عارف هم داريم كه منحرف است، اين چنين نيست كه هم فقيه باشد و در عرفان يك مسلكي داشته باشد و در فقه مسلك ديگري. عرفان همان چيزي است كه اميرالمؤمنين داشت. تصوف همان چيزي است كه اميرالمؤمنين داشت و حكمت همان چيزي است كه اميرالمؤمنين داشت. شيعه اميرالمؤمنين هم اين‎ها را دارد. آيت‎ا... خامنه‎اي به‎عنوان يك متشرع و فقيه هم فلسفه را خوب فهميده و هم عرفان را.

«يك طلبه وقتي درس مي‎خواند بايد همه درس‎ها را همزمان بخواند و به هيچ كدام دلباختگي خاصي ندارد. مي‎شود فقيه باشد و استدلال عقلي نداشته باشد؟ نمي‎شود. شغل فقيه استدلال عقلي است. ايشان هم فقيه هست و هم فلسفه را به‎درستي مي‎فهمد. در ايام جواني هم اين‎گونه بود».