بر اساس متون دینی و پژوهش‌های روان‌شناسی، تفریح سالم نه‌تنها مجاز؛ بلکه ضروری است؛ اما مشروط به رعایت چارچوب‌هایی که آن را از «لهو و لغو» متمایز می‌کند. این آداب را می‌توان به طور خلاصه چنین ذکر کرد: 

معیارهای یک تفریح مطلوب

برای اینکه یک سرگرمی «سالم» و سازنده تلقی شود، لازم است این اصول رعایت شود:

۱. هدفمندی و تعادل در زمان: تفریحی مطلوب است که به رفع خستگی و ایجاد نشاط برای بازگشت به زندگی کمک کند، نه اینکه فرد را تنبل‌تر یا بی‌انگیزه‌تر کند.

۲. حلال بودن و پرهیز از گناه: هر سرگرمی که با گناه، ظلم، یا مقدمه‌چینی برای حرام همراه شود، مطلوبیت خود را از دست می‌دهد. برای مثال، شوخی و مزاح اگرچه پسندیده است؛ اما نباید به توهین، آزار یا غیبت منجر شود.

۳. رعایت حرمت و حقوق دیگران: تفریح نباید موجب فساد یا باعث ایجاد مزاحمت برای دیگران یا آسیب به آن‌ها شود. 

۴. عدم ضرر به جسم و جان: اسلام با فعالیت‌های تفریحی که احتمال جدی آسیب جسمی به فرد یا دیگران را به همراه دارند (مانند ورزش‌های بسیار خطرناک یا مصرف مواد مضر) موافق نیست، مگر اینکه انگیزه‌ای عقلایی و مثبت (مانند آمادگی دفاعی) در میان باشد.

۵. تنوع و تناسب با سلایق: از بازی و شوخی و ورزش تا هنرهای دستی برای بانوان و مسابقات و برنامه‌های شاد جمعی، همگی می‌توانند مصداق تفریح سالم باشند، به شرط رعایت سایر معیارها.

در نقطه مقابل، برخی رفتارها، تفریح را از مسیر سالم خارج می‌کنند: سرگرمی به قیمت غفلت از واجبات، سرگرمی‌های حرام یا مقدمه حرام، افراط و زیاده‌روی، تفریح‌های مضر و اضطراب‌آور و...