حاکم اسلامی موظف است در تمام داوری‌های خود، بر اساس آنچه خدا نازل کرده، حکم کند و از هوای نفس پیروی نکند:

آیه کلیدی:

سوره مائده آیه 49: «فَاحْكُمْ بَیْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ لِکُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ لِیَبْلُوَكُمْ فِی مَا آتَاكُمْ»

ترجمه: سرپیچی از حقّی که به سوی تو آمده از هواهای نفسانی آنان پیروی مکن. برای هر یک از شما شریعت و راه روشنی قرار دادیم و اگر خدا می‌خواست همه شما را امت واحدی قرار می‌داد؛ ولی می‌خواهد شما را در آنچه به شما داده امتحان کند.

نکته‌ها و پیام‌ها:

- خطری که رهبران را تهدید می‌کند، پیروی از تمایلات مردم و نادیده گرفتن حقّ است. «وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ»

- آنچه که مخالف فرمان خداست، پیروی از هوس‌های مردم است. «وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ»

- پیروی از هوس‌های مردم آفتِ دعوت به راه حقّ است. «وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ»

- رهبران و داوران جامعه باید از هوای نفس دور باشند.

- یکی از ابزار آزمایش الهی، آمدن شریعت جدید است، تا روشن شود چه کسی ایمان می‌آورد و چه کسی کفر و تعصّب می‌ورزد.  «لِکُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً ... لِیَبْلُوَكُمْ»

- انسان در طول تاریخ به راهنمایی انبیا نیازمند بوده است. «لِکُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً»

آیات مشابه:

- سوره انعام آیه 150: «وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا وَالَّذِينَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ»

ترجمه: و از هواهای نفسانی آنان که آیات ما را تکذیب کردند، و کسانی که به آخرت ایمان ندارند، و برای پروردگارشان شریک و همتا قرار می‌دهند، پیروی مکن.

- سوره شوری آیه 15: «فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ»

ترجمه: پس آنان را [به سوی همان آیینی که به تو وحی شده] دعوت کن، و همان‌گونه که مأموری [بر این دعوت] استقامت کن، و از هواهای نفسانی آنان پیروی مکن.