انقلاب اسلامی ایران در چهار دهه اخیر، تحولی بنیادین در گسترش، نهادینهسازی و جهانیسازی شعائر دینی، مذهبی و انقلابی ایجاد کرده است. این تحول در عرصههای مختلفی شامل احیای دین، نامگذاریها، زیارات، دفاع مقدس، اعیاد، دیپلماسی، تشکلهای مذهبی، دعا و مناجات، اجتماعات دینی، شعائر انقلابی، فاطمیه، شعائر حسینی و توسعه اماکن زیارتی به شکلی چشمگیر نمایان شده است که در این فرصت نمونههایی از سرفصلهای فوق بیان میکنیم:
الف) احیای دین در جهان (با تأکید بر مهدویت، اعیاد شعبانیه، جمکران):
- انقلاب اسلامی، دین را از حاشیه به متن سیاست، علم و اجتماع بازگرداند و دینداری فردی را به جمعی تبدیل کرد.
- مساجد و کلیساهای متروک احیا شدند، اذان و ناقوس در کشورهای کمونیستی طنینانداز شد.
- توجه به مناسبتهایی مانند دعای عرفه، شبهای قدر و محرم از حاشیه به صحنه آمد.
- مسجد جمکران به کانون حضور سالانه ۲۰ میلیون زائر از سراسر جهان تبدیل شد.
- شمار طلاب زن مبلغ به بیش از ۸۰ هزار نفر رسید.
ب) نامگذاریها (فرزندان، اماکن، ایام، عملیاتها):
- نامگذاری فرزندان از اسامی غربی به اسامی دینی (مانند «محمد» حتی در انگلستان) تغییر و افزایش یافت.
- روز مادر از روز تولد یک زن دربار پهلوی به ولادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) تغییر کرد.
- نام خیابانها و میدانها از اسامی استکباری (مانند الیزابت، آیزنهاور) به اسامی دینی و انقلابی (آزادی، توحید، شهید مفتح) تبدیل شد.
- عملیات نظامی از نام حیوانات به نامهای انسانی و آرمانی تغییر یافت.
- ایام سال با نامهای ارزشی مانند دهه فجر، هفته دفاع مقدس، روز مادر، روز دختر و... برکت یافت.
- جشنهای دهه ولایت، هفته وحدت و دهه کرامت در سراسر کشور باشکوه برگزار میشود.
ج) زیارات (اربعین، امام رضا، حضرت معصومه، شاهچراغ):
- زیارت ائمه از یک برنامه نادر به یک برنامه سالانه و همگانی تبدیل شد.
- حضور نخبگان علمی، ورزشی و هنری در خادمی امامزادگان، نشانه گرایش به اهلبیت است.
- تراکم جمعیت در زیارتگاهها فراتر از ظرفیتهاست.
- افزایش حضور میلیونی به 25 میلیون زائر از ۴۰ ملیت افزایش یافت.
- در نوروز ۹۷، بیش از یک میلیون زائر به حرم شاهچراغ و بیش از ۱۰ میلیون به حرم حضرت معصومه (سلام الله علیها) مشرف شدند.
- در سال ۱۳۹۶، بیش از ۱۰۰ میلیون زائر در بقاع متبرکه کشور حضور یافتند.
د) شعائر دفاع مقدس (راهیان نور، یادوارهها، تشییع شهدا، مزار شهدا):
- سفرهای راهیان نور، نسل سوم را به فرهنگ جهاد و شهادت پیوند زد و مسیر زندگی بسیاری از نوجوانان را تغییر داد.
- تشییع باشکوه شهدا (مانند شهدای غواص و شهید حججی و شهید سلیمانی و شهید رئیسی) انقلاب معنوی ایجاد کرد.
- مزار شهدای گمنام میعادگاه عاشقان شده است.
- برگزاری سالانه ۲۰۰۰۰ یادواره شهدا به سنت خودجوش مردمی تبدیل شد.
- حضور در یادمانهای دفاع مقدس از ۴۰۰ هزار نفر در سال ۸۴ به بیش از ۷ میلیون در سال ۹۶ رسید.