نیمه نخست قرن بیستم را باید خشنترین دوره در تاریخ مدرن اروپا دانست؛ چراکه این دوره از تاریخ اروپا مملو از جنگ، جنگ داخلی، جابجایی و تخریب عمدی جوامع قومی و فرهنگی بود. اگرچه جنگهای مرگبار در اروپا از اواخر دهه ۱۹۵۰ فروکش کردند؛ اما انفجارهای خشونتبار در کنار درگیریهای کمتر کُشنده به وقوع پیوستند.
درگیریهای مسلحانه متعدد از جمله دو جنگ جهانی و همچنین تجاوز مکرر دولتهای اروپایی به شهروندانشان، مهمترین دلیلی است که میتوان برای نامگذاری قرن بیستم به عنوان «قرن خشونت در اروپا» یاد کرد.
جنگهایی که اروپا در این دوره تجربه کرد هم به دلایل مختلفی روی دادند، هم انواع مختلفی داشتند و هم در نقاط مختلف کره زمین به وقوع پیوستند؛ اما نکته مهم در این باره، نقش خود کشورهای اروپایی در آغاز جنگها و درگیریهای قرن بیستم است.
انواع درگیریهای خشونتبار در اروپا در حدود صد سال گذشته را میتوان به شکل زیر فهرست کرد:
- جنگ داخلی
- جنگ تمام عیار
- درگیریهای ناشی از سیاستهای توتالیتر
- درگیریهای ناشی از بحثها بر سر قلمرو، دولت و مردم
- جنگهای مربوط به استعمار و استعمارزدایی
مهمترین جنگهای اروپا در این دوره نیز عبارتند از:
- جنگ جهانی اول
- جنگ جهانی دوم
- جنگ ترکیه و یونان
- جنگ چچن
- جنگ داخلی اسپانیا در دهه ۱۹۹۰
- جنگهای یوگسلاوی سابق در دهه ۱۹۹۰ شامل جنگ در اسلوونی در ۱۹۹۱، جنگ استقلال کروواسی ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۵، جنگ بوسنی ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵، جنگ کوزوو ۱۹۹۸ تا ۱۹۹۹، جنگ داخلی مقدونیه در ۲۰۰۱
- جنگهای استعمارگران اروپایی در قارههای دیگر پس از ۱۹۴۵ مانند نسلکشی در روآندا
چهره خشونتآمیز مدرنیته که در اروپا شکل گرفت به شکل فزایندهای به نقاط مختلف جهان سرایت پیدا کرد.
در واقع آنچه در جنگهای اروپا در یک قرن گذشته رخ داد و بسیار اهمیت دارد، انسانزدایی از دشمن بود که سبب شد هدف جنگهای اروپا نه تسلیم دشمن؛ بلکه حذف فیزیکی آن باشد.
نکته مهمتر درباره پویایی جنگ و درگیری قرن بیستم این است که جنگهای این بازه زمانی در سراسر جهان عمدتاً از اروپا نشئت میگرفتند.