ابوالفضل اسعد بن احمد طرابلسی قاضی و عالم امامی، در سده ۵ و اوایل سده ۶ هجری قمری و ۱۱ و ۱۲ میلادی است. از تاریخ و محل تولد وی اطلاعی در دست نیست. اسعد مدتی در صیدا سکنی داشت، تا آنکه صلیبیان آنجا را به تصرف خویش در آوردند و او در آنجا به قتل رسید. تصرف صیدا از سوی صلیبیان در ۵۰۴ق واقع شده بود.

او شاگرد ابن براج (د ۴۸۱ق)‌، فقیه مشهور امامی و همچنین جانشین وی بوده است، از این رو می‌توان گفت که در ۴۸۱ق، یعنی در زمان وفات ابن براج، دست‌کم در سنین میان‌سالی بوده است. وی پس از ابن براج، فقیه امامیه و به تعبیر صفدی «رأس الشیعه» در شام بوده و به تدریس (معارف شیعه) اشتغال داشته است. او همچنین پس از ابن براج، متصدی منصب قضای طرابلس بوده است. از این رو می‌توان گفت که اسعد در دوره حکومت جلال‌الملک ابوالحسن ابن عمار (حک ۴۹۴-۴۶۴ق)  به این منصب رسیده است.

گزارش شده که وی گاهی در حضور ابن عمار با فقهای دیگر مذاهب، و گاه با خود وی مناظره و بحث علمی می‌کرده است. مورخ امامی مذهب، ابن ابی طی حلبی احتمال داده است که وی، قبل از سال ۴۹۴ق، به حیفا رفته و کتابخانه‌ای که بیش از ۴ هزار جلد کتاب داشت، فراهم کرده بود.

وی در بلاد مختلف شام، از جمله طرابلس، فلسطین و دمشق، در میان امامیه، مشهور و چنانکه گذشت، پس از ابن برّاج،  مفتی ایشان بوده است. اسعد، گویا در دارالعلمی که جلال الملک در طرابلس تأسیس کرده بود، صاحب مقام بود و به احتمال قوی تدریس می‌نمود و چنانکه گفته‌اند، از سوی جلال‌الملک به شاگردان شهریه تقسیم می‌کرد.

تألیفات

کتاب‌های وی که همگی از میان رفته، از این قرار بوده است:

البراهین

البیان فی حقیقة الانسان

التبصره فی معرفة المذهَبَیْن الشافعیه و الامامیه

التبیان بیننا و بین النعمان

عیون الادله فی معرفة الله

الفرائض

مسئلة الفُقّاع‌

المقتبس فی الخلاف بیننا و بین مالک بن انس

المناسک

البراهین

النور فی عبادة الایام و الشهور

وی در علم کلام و فقه، خاصه خلاف، آثاری نوشته بوده که نشان از تبحر وی در این دو علم دارد.