امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

نویسندگان نامه اهل کوفه به امام حسین (علیه‌السلام) چه کسانی بودند؟

عده‌ای که به امام (علیه‌السلام) نامه نوشتند، تعداد آن‌ها و نامه همه آن‌ها به طور دقیق در منابع نیامده است؛ بلکه نام و عددِ برخی از اعیان کوفه و بزرگان قبایل در نامه‌ها ذکر شده است؛ آنان بعد از بیعت با نماینده آن حضرت، بیعتشان را شکستند؛ چون در میان آن دعوت‌کنندگان و امضاء کنندگان نامه‌ها، کسانی بودند که در بین توابین بودند و از رهبران آن شمرده می‌شدند؛ مانند سلیمان بن صرد و برخی از نویسندگان نامه که جزو توابین هم نبودند، در سپاه عبیدالله بن زیاد و حاضران در لشکر عمر بن سعد در کربلا و در جنگ با امام (علیه‌السلام)، شرکت داشتند، حضرت، در خطبه‌های روز عاشورا از آن‌ها نام می‌برند و می‌فرمایند: ای فلان، ای فلان، مگر شما نبودید که به من نامه نوشتید و به کوفه دعوتم کردید؟ چرا پیمان‌شکنی نمودید! مانند حجار بن اَبجر و شبث بن ربعی؛ این دو نفر حتی در شهادت مسلم نیز شریک جرم شدند. برخی از دعوت‌کنندگان، در کوفه به دستور عبیدالله بن زیاد کشته شدند؛ مانند هانی بن عروه و برخی از دعوت‌کنندگان با دیدن اوضاع کوفه و شهادت مسلم بن عقیل مخفیانه از کوفه خارج شدند تا به سوی امام حسین (علیه‌السلام) رفته و به او ملحق شوند؛ این‎ها هم معدودی چون حبیب بن مظاهر و مسلم بن عوسجه بودند که در رکاب حضرت، شهید شدند.
آن‌هایی که امام (علیه‌السلام)، را دعوت نمودند و حضرت، مسلم را به سوی آن‌ها با جواب نامه‌هایشان گسیل داشتند، چند دسته شدند که توابین گروهی از آن‌ها بودند که چند سال، پس از شهادت امام (علیه‌السلام) و یارانش، به رهبری سلیمان بن صرد در صدد انتقام از قاتلین حضرت بودند که در نزدیکی کوفه با سپاه عبیدالله بن زیاد درگیر شده و همگی به شهادت رسیدند. رهبران شیعه در کوفه که نقش مهمی در قیام توابین داشتند، عبارت بودند از: سلیمان بن صرد خزاعی، مسیب بن نجبه فزاری، عبدالله بن سعد بن نفیل ازدی، عبدالله بن وال تمیمی و رفاعه بن شداد بجلی؛ علاوه بر شیعیان کوفه که نتوانسته بودند به امام (علیه‌السلام) یاری کنند، سلیمان بن صرد از شیعیان مدائن نیز دعوت کرد تا در قیام و نهضت انتقامی‌شان.شرکت نمایند؛ از جمله آن‌ها سعد بن حذیفه بن یمان بود؛ حتی از شیعیان بصره نیز در این حرکت شرکت جستند که از جمله آن‌ها می‌توان به مثنی بن مخرمه عبدی اشاره کرد. در مجموع می‌توان گفت: در نهضت توابین علاوه بر شیعیان کوفه، شیعیان مدائن و بصره نیز شرکت داشتند؛ اگرچه تا رسیدن به محل درگیری، توابین شهید شده بودند.
تمام کسانی که به امام حسین (علیه‌السلام) نامه نوشته بودند، شیعه نبودند؛ مثل حجار بن اَبجر و شبث بن ربعی. شیعیان نیز، یا به دست ابن زیاد شهید شدند؛ مانند هانی بن عروه یا مثل توابین نتوانستند به امام حسین (علیه‌السلام) کمک کنند، یا مثل مختار زندانی شدند و از یاری حضرت، جا ماندند یا مثل حبیب بن مظاهر و مسلم بن عوسجه که توانستند خود را به امام (علیه‌السلام)، برسانند و در رکاب آقا شهید شوند.