حضور اسرای کربلا در اولین اربعین شهادت امام حسین (علیه‌السلام) بر سر مزار آن حضرت در کربلا، از مسائلی است که برخی محققان شیعه در قرون اخیر درباره آن تشکیک کرده‌اند. در مقابل، برخی دیگر از اندیشمندان درصدد رد این تشکیک و اثبات اربعین اول برآمده‌اند.

اعتبار اربعین امام حسین (علیه‌السلام) از گذشته، میان شیعه و در تقویم تاریخی وفاداران به امام حسین (علیه‌السلام) شناخته شده است؛ سنتی که تا به امروز در کربلای عراق، با قوت برپاست و هرساله شاهدیم که میلیون‌ها شیعه، از همه جای دنیا در این ایام با پای پیاده به کربلا بر سر مزار امام حسین (علیه‌السلام) گرد می‌آیند و به عزاداری می‌پردازند و ما در این مقاله به دلایل قرآنی و روایی که به این همایش قوّت می‌بخشد، می‌پردازیم.

دلیل قرآنی

آسمان و زمین و موجودات جهان در فقدان پیامبران الهی، معصومان و ائمه هدی (علیهم‌السلام) ناراحت و گریان می‌شود. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) گریه عرش خدا، ملائکه، آسمان، زمین و تمام موجودات را برای واکنش به گریه‌های حضرت زهرا (علیها‌السلام) تأیید کرده است. در روایات آمده است که هنگام شهادت امام حسین (علیه‌السلام)، آسمان بر ایشان گریه کرد و گریه او سرخی مخصوصی بود که در اطراف آسمان نمایان شد. آسمان چهل روز بر شهادت امام حسین (علیه‌السلام) خون گریه کرد. آسمان بر حضرت یحیی و امام حسین (علیهماالسلام) چهل روز گریه کرد و بر دیگری جز آن دو گریه نکرده است.

امام حسین (علیه‌السلام) در شب عاشورا با زبان خاصی با آن‌ها صحبت می‌کنند: آن‌ها به احدی از شما کاری ندارند. اهل بیت من در این صحرا کسی را نمی‌شناسند. هر فردی از شما با یکی از اهل بیت من خارج شود و برود. من اینجا خودم هستم تنها.

بر اساس دلایل متعددی که در مباحث کلامی و اعتقادی شیعه در بحث امامت خاصه آمده، وصیّ حقیقی امام حسین (علیه‌السلام) حضرت زین العابدین بوده است. امام حسین (علیه‌السلام) قبل از حرکت به سوی عراق، به فرزندشان زین‌العابدین وصیت کرده بودند و در روز عاشورا نیز در ساعت پایانی عمر شریفشان، آن وصیت را یشدآوری و تجدید فرمودند. 

کوه نور (در عربی: جبل النور) کوهی است در مکه که غار حراء در آن قرار گرفته است؛ غاری که محل خلوت‌گزینی حضرت محمد (ص) پیش از بعثت بود و نخستین وحی در آنجا بر پیامبر نازل شد. این کوه در ادبیات دینی اسلامی جایگاه مهمی دارد و یکی از مکان‌های زیارتی مسلمانان است.

موقعیت جغرافیایی

جبل النور یا کوه نور محل نزول نخستین وحی خداوندی بر رسول اسلام است که با نام‌های: «کوه حِراء»، «جبل الاسلام» و «جبل القرآن» نیز شناخته می‌شود. این کوه با ارتفاع 634 متر، در ۴ کیلومتری شمال شرقی مکه در مسیر مِنا به عرفات قرار داشته که اکنون به علت گسترش شهر در داخل شهر قرار گرفته است.