تفکر اول: آتشبس باعث میشه سایه جنگ از کشور دور بشود
تفکر دوم: آنچه سایه جنگ را دور میکنه نه آتشبس، که بازدارندگی است
در ظاهر و در کوتاه مدت، تفکر اول صحیح است؛ یعنی آتشبس واسه مدت کوتاهی شعله جنگ را خاموش میکند؛ اما ناگهان ضربه جبران ناپذیری میزند. جنگ 12 روزه مثال بارز بطلان تفکر اول است که میگوید آتشبس، جنگ را متوقف میکند؛ زیرا دشمن پس از 9 ماه، دوباره حمله کرد و این بار علاوه بر زدن دوباره فرماندهان و مسئولان عالی کشور، رهبری را هم زد. پس آتشبس، نمیتواند امنیت پایدار به دنبال داشته باشد. صرفاً تسکینی کوتاه مدت است که به دنبالش ضربات سنگینتر خواهد داشت.
اما تفکر دوم میگوید امنیت پایدار منوط به بازدارندگی است. بازدارندگی نیز در صورتی است که هزینه جنگ برای دشمن بالا رود و قطعاً آتشبس و مذاکره نه تنها هیچ هزینهای برای دشمن ایجاد نمیکند؛ بلکه این پیام را به او منتقل میکند که حمله بسیار کم هزینه است؛ لذا انگیزه او را برای حملات و ضربات مجدد و شدیدتر، بیشتر میکند.
تفکر اول اصرار دارد خود را صلح طلب و تفکر دوم را جنگ طلب معرفی کند؛ اما با این تبیین که برگرفته از تجربه است و اصلاً نگاه انتزاعی نیست، مشخص میشود کدام تفکر جنگ طلب و کدام تفکر صلح طلب است.
مثالی برای فهم بهتر مسئله: در برابر اراذل و اوباشی که اصلاً زبون آدم نمیفهمه، سر محل قدارهکشی کرده و ناموس مردم را تهدید میکنه، اگه گفتی بیا با هم گفتگو کنیم و مسئله را با مذاکره حل کنیم، سر به راه میشه یا اینکه دستگیر بشه و تو همون محل چهار تا شلاق بخوره، جلوی مردم تحقیر بشه و شخصیتش خورد بشه؟