امام باقر علیه السلام فرمودند:  به خدا سوگند که او (مهدی (علیه السلام)) مضطر (حقیقی) است که در کتاب خدا آمده می فرماید: «اَمَّن یجیب المضطر اذ ادعاه و یکشف السؤ...» بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٤١ 

حوزه و دانشگاه 1284

ایران در رقابت علمی کجای دنیا ایستاده است؟

به گزارش خبرگزاری فارس، سعیدرضا عاملی رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با اشاره به ظرفیت‌های تمدنی و هویتی اربعین، بر نقش ایمان و دین در رشد علمی و تمدنی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه دین و ایمان می‌تواند به رشد و پیشرفت جهت دهد، اظهار داشت: ایمان، خلاقیت‌ها را برمی‌انگیزد، هدفمندی ایجاد می‌کند و زمینه تمدن‌گرایی را فراهم می‌سازد.
عاملی با اشاره به دستاوردهای علمی کشور افزود: ایران در تولید علم نانو رتبه چهارم جهان را دارد و جزو هفت کشور نخست تعیین‌کننده استانداردهای نانو است. همچنین کشور در حوزه هوش مصنوعی و شبکه‌های عصبی، رتبه ششم جهان و در مجموع مقالات علمی رتبه یازدهم دنیا را به خود اختصاص داده است.
وی همچنین با تبیین مفهوم قدرت، راهپیمایی اربعین را جلوه‌ای از باهم‌بودگی امت اسلامی دانست و گفت این رویداد ۶۸ ملیت را دربرمی‌گیرد و پیوندی میان ستمدیدگان جهان ایجاد کرده است.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، شکل‌گیری هویت مقاومت را از مهم‌ترین دستاوردهای اربعین دانست و اظهار داشت: احساس هویت، یکی از نمودهای افتخار است و این هویت مقاومت هر سال در جمعیت شرکت‌کننده در اربعین شکل می‌گیرد.
عاملی با اشاره به حضور گسترده زنان و کودکان در این راهپیمایی، اربعین را دارای پیامی جهانی دانست و گفت: این رویداد می‌تواند در برابر ظلم سیستماتیک و مادی‌گرایی حاکم بر جهان سلطه، پیام خداگرایی و مقاومت را مطرح کند.
 
وظیفه نخبگان و روحانیون اصیل انقلابی در آرامش‌بخشی و تقویت اتحاد ملی
حجت‌الاسلام محمد ملک‌زاده، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، به تبیین وظایف نخبگان و روحانیون اصیل انقلابی در حفظ اتحاد ملی، کنترل اختلافات سیاسی و الزامات عملی تحقق دعوت رهبر معظم انقلاب به انسجام پرداخت و گفت: نخبگان و روحانیون اصیل انقلابی به‌دلیل دامنه اثرگذاری سخنانشان، مسئولیتی فراتر از شهروندان عادی دارند.
حجت‌الاسلام ملک‌زاده تصریح کرد: از وظایف اصلی آنان، کاهش نگرانی عمومی از طریق توضیح شفاف مسائل، بدون انکار مشکلات یا ایجاد هراس است. در جامعه اسلامی، تکثر دیدگاه‌ها در چارچوب قانون و منافع عمومی به رسمیت شناخته می‌شود؛ اما مراقبت می‌شود که با اتهام‌زنی، تحقیر و توهین به افراد، فضای جامعه به تنش کشیده نشود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تأکید بر اینکه باید نقد عملکرد، از تخریب شخصیت و توهین به هویت افراد تفکیک شود، ابراز کرد: باید واقعیت‌ها با دقت و بدون انتشار ادعاهای تأییدنشده، بیان شود.
وی رعایت این مسائل را موجب آرامش فضای جامعه دانست و خاطرنشان کرد: البته آرامش‌بخشی به معنای خاموش‌کردن نقد منصفانه و سازنده نیست؛ آرامش پایدار زمانی شکل می‌گیرد که مردم احساس کنند مشکلاتشان شنیده می‌شود، اطلاعات معتبر در اختیارشان قرار می‌گیرد و راه قانونی مؤثری برای مطالبه‌گری وجود دارد. 
حجت‌الاسلام ملک‌زاده با بیان اینکه روحانیون اصیل انقلابی در تحقق این شرایط نقش دارند و از این طریق می‌توانند اتحاد و انسجام جامعه را تقویت کنند، گفت: در مجموع، اتحاد ملی نه با حذف تفاوت‌ها؛ بلکه با اعتماد عمومی، عدالت، قانون‌گرایی، امکان نقد سازنده، و مشارکت واقعی مردم در اداره جامعه پایدار می‌شود. مسئولیت اصلی نخبگان و روحانیت انقلابی نیز فراهم‌ کردن همین بستر است؛ زیرا دعوت لفظی به انسجام، بدون رفتار منصفانه و پاسخ‌گو، اثر اجتماعی محدودی خواهد داشت.
توصیه به احزاب سیاسی برای جلوگیری از تبدیل اختلاف‌نظر به تفرقه
حجت‌الاسلام ملک‌زاده با بیان اینکه اختلاف‌نظر سیاسی در هر جامعه متکثری طبیعی است، تصریح کرد: مسئله زمانی خطرناک می‌شود که رقابت بر سر برنامه‌ها به نفی مشروعیت، تخریب شخصیت یا تحریک هواداران تبدیل شود.
وی بر ضرورت توافق عملی احزاب و گروه‌ها بر سر اصول پایه‌ای مانند حفظ امنیت، حاکمیت قانون و تمامیت کشور تأکید کرد و گفت: احزاب و گروه‌ها باید نقدها را متوجه سیاست‌ها، تصمیم‌ها و نتایج قابل سنجش کنند، نه برای انگیزه‌های شخصی و حزبی. 
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اینکه: احزاب باید میان «رقیب سیاسی» و «دشمن» تفاوت روشن قائل شوند، ابراز داشت: صحت اطلاعات را پیش از انتشار بررسی و شایعات را حتی وقتی به سودشان است، بازنشر نکنند. آن‌ها باید نتیجه رقابت‌های قانونی در انتخابات را ولو برخلاف میلشان باشد، بپذیرند و اعتراض به آن را نیز تنها از مسیرهای قانونی و مسالمت‌آمیز دنبال کنند. احزاب باید از تبدیل مسائل امنیتی و منافع عمومی به ابزار رقابت کوتاه‌مدت، خودداری کنند.
حجت‌الاسلام ملک‌زاده همچنین تصریح کرد: عدم رعایت این مسائل، موجب تبدیل شدن اختلاف‌نظرهای طبیعی به دشمنی و تفرقه است و دشمن از آن سود خواهد برد. تنها با وحدت می‌توان دشمن را ناامید ساخت؛ البته همان‌گونه که بارها گفته شده، وحدت به معنای یکسان‌سازی دیدگاه‌ها نیست؛ معنای سازنده آن، همکاری با وجود اختلاف است. سرکوب اختلاف ممکن است ظاهراً سکوت ایجاد کند؛ اما اعتماد و انسجام پایدار را تقویت نمی‌کند. 
الزامات عملی دعوت رهبر معظم انقلاب به اتحاد و انسجام
کارشناس سیاسی با اشاره به اینکه دعوت مکرر رهبر معظم انقلاب به اتحاد، نشان از اهتمام ایشان همچون قائد شهید انقلاب به حفظ اقتدار ملی در برابر دشمن دارد، گفت: تا زمانی که مردم با هم متحد و منسجم باشند، ایران در اوج اقتدار قرار داشته و هیچ دشمنی نمی‌تواند به کشور و نظام اسلامی آسیب جدی وارد کند. 
وی با بیان اینکه تحقق این مهم به الزاماتی هم برای نخبگان و مسئولان و هم مردم نیاز دارد، تصریح کرد: الزامات آن برای نخبگان و مسئولان شامل شفافیت، پاسخ‌گویی، تحمل نقد، گفت‌وگوی مستقیم با گروه‌های مختلف، اصلاح خطاها و پرهیز از ادبیات دوقطبی‌کننده است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ابراز داشت: مردم نیز مسئولیت‌هایی بر دوش دارند از جمله اینکه به اخبار دشمن اعتماد نکنند؛ باید منبع خبر پیش از پذیرش یا بازنشر آن، به طور دقیق بررسی شود.
وی بر ضرورت پرهیز از توهین و تعمیم رفتار یک فرد خطاکار به یک گروه اجتماعی یا کل نظام تأکید کرد و افزود: مردم وظیفه دارند مطالبات به حق خود را از راه‌های مدنی، قانونی و مسالمت‌آمیز پیگیری کنند و در هر حال باید منافع بلندمدت جامعه بر هیجان‌های مقطعی و منافع کوتاه‌مدت و شخصی مقدم دانسته شود.
 
پشت صحنه خودکفایی دفاعی محققان ایرانی از زبان رئیس جهاد دانشگاهی
علی منتظری، رئیس جهاد دانشگاهی با اشاره به نقش این نهاد در دوران دفاع مقدس اظهار کرد: جهاد دانشگاهی در سال‌های دفاع مقدس در کنار فعالیت‌های علمی و دانشگاهی، در عرصه تأمین نیازهای فنی و پشتیبانی جنگ نیز حضور داشت و بخشی از این دستاوردها حاصل تلاش جوانانی بود که حتی برخی از آن‌ها هنوز تحصیلات دانشگاهی خود را به پایان نرسانده بودند.
منتظری با اشاره به یکی از اقدامات جهاد دانشگاهی صنعتی شریف در دوران دفاع مقدس گفت: در جهاد دانشگاهی صنعتی شریف، دوستان ما کارهای بسیار مهمی انجام دادند. یکی از این اقدامات مربوط به هواپیماهای F5 بود. وی افزود: پس از خروج آمریکایی‌ها، برخی تجهیزات و قطعات حساس این هواپیماها از کشور خارج شده بود و هواپیماها با مشکلات جدی مواجه شدند. جوانان جهاد دانشگاهی صنعتی شریف که بعضاً هنوز تحصیلاتشان را به پایان نرسانده بودند، با استفاده از توان مهندسی معکوس برای بازسازی و فعال‌سازی این تجهیزات اقدام کردند.
رئیس جهاد دانشگاهی ادامه داد: این اقدامات با همکاری جهاد خودکفایی نیروی هوایی انجام شد و توانست بخشی از تجهیزات مورد نیاز را برای استفاده در دوران جنگ تحمیلی و دفاع مقدس آماده کند.
از آلیاژ تجهیزات دفاعی تا پشتیبانی از رزمندگان
منتظری همچنین به دیگر فعالیت‌های جهاد دانشگاهی در حوزه دفاعی اشاره کرد و گفت: در حوزه مواد و آلیاژهای مورد استفاده در تجهیزات دفاعی نیز جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران و دیگر واحدهای این نهاد، فعالیت‌هایی را دنبال کردند و برای تأمین نیازهای فنی کشور در این عرصه وارد عمل شدند.
وی با بیان اینکه فعالیت‌های جهاد دانشگاهی محدود به مراکز دانشگاهی پایتخت نبود، اظهار کرد: در اقصی نقاط کشور نیز جهادگران متناسب با نیازهای جبهه و رزمندگان دست به ابتکار و نوآوری می‌زدند.
رئیس جهاد دانشگاهی با اشاره به یکی از نمونه‌های این اقدامات گفت: به‌عنوان مثال، تا جایی که به یاد دارم، دوستان ما در جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان در مقطعی متوجه شدند که در مناطق غربی کشور و در شرایط هوای سرد، رزمندگان با مشکل سرما مواجه هستند.
منتظری افزود: جهادگران برای رفع این مشکل، پکیج‌های کوچکی طراحی کرده بودند که امکان قرار دادن آن در جیب وجود داشت و می‌توانست با تولید گرما، رزمندگان را گرم نگه دارد.
وی تأکید کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که جهاد دانشگاهی در دوران دفاع مقدس تلاش می‌کرد متناسب با نیازهای واقعی کشور و رزمندگان، راه‌حل‌های فناورانه و کاربردی ارائه دهد؛ اقداماتی که بسیاری از آن‌ها با تکیه بر ابتکار جوانان و در شرایط محدودیت امکانات انجام شد.