آزمون‌ها، پالایشگاه انسانی  

از نظر خداوند و در تحلیل‌های قرآنی، آزمون‌های دائمی و پیاپی همانند پالایشگاه‌ها، عمل تصفیه را انجام می‌دهند تا خودی‌های واقعی از خودی‌های ادعایی، مشخص و معلوم شود. خداوند در آیه ۱۵۴ سوره آل عمران می‌فرماید که به هدف پالایش دل‌های مومنان، از آزمون‌های سخت بهره می‌گیریم. ازاین رو جنگ و خونریزی و خشونت را به عنوان آزمونی مهم برای مومنان قرار می‌دهیم تا بنگریم چه کسانی حاضرند در مسیر کمالی گام بردارند و جان خویش را فدای اهداف و مقاصد اسلام و دین قرار دهند که در حقیقت همان اهداف بلند و والای انسانی است؛ زیرا انسان در مجاهدت و جهاد است که می‌تواند گام‌های بلندی را به سوی خداوند بپیماید.

در آیات ۱۴۰ و ۱۴۱ سوره آل عمران، خالص گرداندن مجاهدان و غربال کردن دل‌هایشان از کفر و شرک و پاک‌سازی آن را، به عنوان یکی از اهداف و مقاصد آزمون‌های سخت؛ چون جهاد و جنگ بر می‌شمارد و حضور دشمنان را عاملی برای خلوص دل‌های مومنان معرفی می‌کند.

البته پاک‌سازی و اصلاح دل‌ها و تصفیه آنها، تنها از راه آزمون‌های جنگی و جهادی صورت نمی‌گیرد؛ بلکه در بسیاری از موارد در شرایط عادی و معمولی و در میان مسائل اجتماعی و آداب و رسوم هنجاری، این آزمون‌ها انجام می‌شود. بسیاری از مردمان در میدان‌های سخت جهاد از حرکت کمالی باز می‌مانند و نمی‌توانند در آن حضور پیدا کنند و به شکل قاعدین از مرز مومنان واقعی جدا می‌شوند و یا در میدان جهاد به اشکال مختلف، باطن و نهان خویش را آشکار می‌سازند؛ ولی بسیاری دیگر در میدان زندگی روزانه خویش، با آزمون‌های بسیار کوچک از مرز مومنان بیرون می‌روند و در جرگه مدعیان در می‌آیند. این‌گونه است که هر حرکت کوچکی می‌تواند موجب ریزشی و یا رویشی شود. بارها خوانده و یا شنیده‌اید که شخصی به سبب کوچک‌ترین رفتار اجتماعی پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) یا امامان‌ (علیهم السلام) و یا اصحاب صادق ایشان، به اسلام گرویده و در ایمان خویش، صادق و پایدار شده؛ اما در مقابل، برخی از افراد به سبب رفتارهای نابهنجار اجتماعی و یا عدم رعایت آدابی، از اسلام زده و دور شده است. 

ادامه دارد...