محمد بن موسی خوارزمی، ریاضی‌دان، اخترشناس، جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس نامدار ایرانی در نیمه دوم سده دوم و ربع نخست سده سوم قمری. وی واضع علم جبر، بنیانگذار روش‌های نظام‌مند حل مسائل (الگوریتم) و از بزرگ‌ترین دانشمندان بیت‌الحکمه در زمان خلافت مأمون عباسی بود. کتاب «الجبر و المقابلة» او پایه‌گذار علم جبر شد و قرن‌ها مرجع اصلی آموزش ریاضیات در اروپا بود. نام او در زبان‌های اروپایی به صورت Algorithm) الگوریتم) و Algebra) جبر) باقی مانده است.

ابوعبدالله محمد بن موسی خوارزمی، منسوب به خوارزم (منطقه‌ای در آسیای مرکزی، ازبکستان کنونی) است. تاریخ دقیق ولادت او مشخص نیست؛ اما بر اساس قرائن تاریخی، حدود سال 164 هجری قمری تخمین زده می‌شود. از زندگی او پیش از انتقال به بغداد، آگاهی چندانی در دست نیست.

خوارزمی در خوارزم دانش مقدماتی را فراگرفت و سپس به بغداد رفت و در بیت‌الحکمه به فعالیت علمی پرداخت. او از آثار یونانی (بطلمیوس، اقلیدس، دیوفانتوس) و منابع هندی بهره برد و با بهره‌گیری از آن‌ها، علوم ریاضی، نجوم، جغرافیا و تاریخ را به سطحی بی‌نظیر ارتقا داد. برخی منابع احتمال داده‌اند که او در اندازه‌گیری درجه‌ای از محیط زمین که مأمون سفارش داده بود، شرکت داشته است.

خوارزمی به دستور خلیفه عباسی مأمون به عنوان سرپرست خزانه کتاب‌های حکمت (بیت‌الحکمه) در بغداد منصوب شد و مأموریت یافت کتاب‌های یونانی را جمع‌آوری و ترجمه کند. او کتاب «مجسطی» بطلمیوس را خلاصه کرد و آن را «السند هند» (به معنای روزگار دراز) نامید که زیربنای علم اخترشناسی پس از اسلام شد.

جرج سارتن، مورخ علم، نیمه اول سده نهم میلادی را «عصر خوارزمی» نامیده است.

درباره تاریخ وفات خوارزمی اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع آن را بین سال‌های 220 تا 230ق، برخی سال 205 ق و قول مشهورتر پس از سال 232 ق ذکر کرده‌اند.