قرآن کریم ضمن توصیه به جبران محبت دیگران با محبت بیشتر میفرماید:
و هرگاه شما را به درودی ستایش گفتند، پس شما به بهتر از آن تحیت گویید یا (لااقّل) همانند آن را (در پاسخ) باز گویید (و در پایان آیه برای این که مردم بدانند چگونگی «تحیتها» و «پاسخها» و برتری یا مساوات آنها، در هر حد و مرحلهای، بر خداوند پوشیده و پنهان نیست میفرماید:) «خداوند حساب همه چیز را دارد» (نسا، 86)
در روایتی از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) نقل شده است که «هر کس سوره واقعه را بخواند، نوشته میشود که او از گروه کافران نیست»
درخشانی چهره در قیامت
از امام باقر (علیه السلام) ذکر شده که «هر کس قبل از خواب سوره واقعه را بخواند، خداوند را در حالی دیدار میکند که چهره او به مانند ماه شب چهارده میدرخشد»
رفتن به بهشت
در مورد فضیلت خواندن این سوره از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که «هر کسی مشتاق به بهشت و ویژگیهای آن است، سوره واقعه را بخواند»
ویژگیهای شایعه این است که بر اساس گمان؛ بلکه سوءظن، بدون پشتوانه علمی، از سوی افراد «فاسق» و «منافق» که آدمهای مغرض، حسود، معیوب و کجفهم، ناتوان و عاجز و مانند آنها هستند، تولید میشود.
قرآن کریم در آیه چهارم سوره صف در وصف و منزلت مبارزان در راه خدا آورده است:
«اِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفّاً کَاَنَّهُم بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ؛ خداوند کسانی را دوست میدارد که در راه او پیکار میکنند همچون بنائی آهنین»
خداوند در این آیه شریفه بر مقام والای مجاهدان در راه دفاع از دین و مردم و کیان اسلامی اشاره دارد و هم شرایط احراز این جایگاه والای جهاد در راه حق را بر میشمرد؛ لذا از ظرایف این آیه شریفه آن باشد که:
همانگونه که تامین امنیت برای یک نفر مانند نجات دادن تمام انسانها است؛ «وَ مَنْ أَحْیاها فَکأَنَّما أَحْیا النَّاسَ جَمِیعاً» هر کس انسانی را بدون ارتکاب قتل یا فساد در روی زمین بکشد چنان است که گویی همه انسانها را کشته است؛ «مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِی الْأَرْضِ فَکأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً»
در این آیه از کشتن یک نفر به منزلهی کشتن همهی مردم مطرح شده است. برای توضیح این حقیقت چند بیان و معنا میتوان عرضه کرد:
الف: قتل یک نفر، کیفری همچون قتل همه مردم را دارد.
عجله کنید در کار خیر. این که میگویند عجله کار شیطان است، حرف درستی نیست. عجله در کارهای بد، کار شیطان است، در کارهای خوب، خودِ خدا گفته است «حَیَّ عَلَی الصَلاه» یعنی عجله کن، «عَجِّلُوا» یعنی عجله کن، «سابِقُوا» عجله کن، «وَاستَبِقُوا»، «سارِعُوا». این همه آیه داریم که سرعت بگیرید. منتها اول مشورت کنید، بعد از تحقیق.
الف (تفسیر ادبی: گروهی از مفسران با گرایش به مباحث ادبی و نحوی به تفسیر اجتهادی قرآن میپردازند. در چنین تفسیرهایی به واژگان، لغات، زبان عرب، صرف و نحو و... اهمیت زیادی داده میشود که خود دو گونه است: تفسیر بلاغی و تفسیر لغوی، مانند جوامع الجامع اثر شیخ طبرسی.
ب (تفسیر فقهی: در تفسیرهای فقهی، همت و اجتهاد بیشتر مفسران، بر شناخت و دریافت احکام فقهی الهی و احکام فرعی از آیات قرآن است که حدود پانصد آیه در قرآن جزء آیات الاحکام شمرده شده است؛ مانند تفسیر کنز العرفان فی فقه القرآن اثر فاضل مقداد.