آیه: وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَکَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ(سوره بقره آیه 45)

ترجمه: از صبر و نماز [برای حل مشکلات خود و پاک ماندن از آلودگی‌ها و رسیدن به رحمت حق] کمک بخواهید و بی‌تردید این کار جز بر کسانی که در برابر حق قلبی فروتن دارند دشوار و گران است.

نکته‌ها و پیام‌ها:

سوره فصلت آیه 30: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ»؛

ترجمه: بی‌تردید کسانی که گفتند: پروردگار ما خداست؛ سپس [در میدان عمل بر این حقیقت] استقامت ورزیدند، فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند [و می‌گویند:] مترسید و اندوهگین نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند، بشارت باد.

نکته‌ها و پیام‌ها:

آیه: 

«لَهُ مُعَقِّبَتٌ مِّن بَیْنِ یَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ وَإِذَآ أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءاً فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ».

ترجمه

در نگاه اسلام مسلمانان همواره به عفو و گذشت دعوت شده‌اند و چشم‌پوشی از خطاهای دیگران به‌عنوان یک ارزش اخلاقی تلقی می‌گردد. خداوند در قرآن می‌فرماید:

«رفتار بد دیگران را به‌وسیله کار بهتر دفع کن». (1)

امام صادق (علیه‌السلام) نیز در کلامی خطاب به عبدالله بن جندب می‌فرمایند:

«باکسی که با تو قطع رابطه کرد، رابطه برقرار کن؛ به کسی که از تو دریغ داشت، ببخش؛ به کسی که به تو بدی کرد، نیکی کن؛ بر کسی که تو را ناسزا گفت، سلام کن؛ با دشمنت، منصفانه رفتار کن و کسی را که بر تو ستم نمود، عفو کن.» (2)

تقویت باور

سوءظن یکی از صفات اخلاقی مذموم و از مصادیق گناه، به شمار آمده و صریحاً مورد نهی واقع شده است. با این ‌حال به لحاظ عقلی نمی‌توان همواره بر مدار نهی از آن عمل کرد؛ چون پرهیز از سوءظن به نحو مطلق و همیشگی، محتمل است که موجب ضرر فردی و اجتماعی شود. در نتیجه یکی از چالش‌های مهم در ذیل بحث از سوءظن که کمتر مورد توجه و پژوهش قرار گرفته، شناخت و تشخیص مصادیق مجاز از مصادیق غیرمجاز آن است که در ادامه به این بحث پرداخته می‌شود.

‏پرسش:

آیا در دین اسلام، ملیت و قومیت به معنای مصطلح امروزی جایگاهی دارد، یا اینکه دین همواره می‌کوشیده که به انحای مختلف با ملت‌پرستی و تفاخرات قومی و قبیله‌ای مقابله کند؟

پاسخ:

این مسئله مسلم است که در دین اسلام، ملیت و قومیت به معنایی که امروزه میان مردم مصطلح است، هیچ اعتباری ندارد؛ بلکه این دین به همه ملت‌ها و اقوام مختلف جهان با یک چشم نگاه می‌کند، و از آغاز دعوت اسلامی، به ملت و قوم مخصوصی اختصاص نداشته است؛ بلکه این دین همیشه می‌کوشیده است که به وسایل مختلف، فرهنگ ملتپرستی و تفاخرات قومی و قبیله‌ای را از ریشه براندازد.

خطر ارتداد وبازگشت از دين  

آنان که ایمان آوردند، سپس کافر شدند، بار دیگر ایمان آوردند و دوباره کفر ورزیدند، سپس بر کفر خود افزودند، قطعاً امیدی به آن نیست که خداوند آنان را ببخشد و به راه حقّ هدایتشان کند. (سوره نساء آیه 137)

نکته‌ها

لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید.

إِنِّی أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ؛ منم خدای یکتا، پروردگار جهانیان.

خدایا، دوست دارید به چه اسمی خوانده شوید؟

وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَی فَادْعُوهُ بِهَا؛ همه نامه‌ای خوب از آن خداست. با آن‌ها خدا را بخوانید. اعراف/180.

خدایا، می‌توانم بپرسم، چرا ما آدم‌ها را آفریدی؟

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیعْبُدُونِ؛ من جن و انس را نیافریدم، مگر آنکه مرا به یکتایی پرستش کنند. ذاریات/56.

انسان دوست دارد بداند، چقدر با شما فاصله دارد؟

بر ایمانتان استوار بمانید 

ای کسانی که (به زبان) ایمان آوردهاید، (به حقیقت و از دل هم) ایمان آورید به خدا و رسول او و کتابی که به رسول خود فرستاده و کتابی که پیش از او فرستاده (تورات و انجیل) و هر که به خدا و فرشتگان و کتاب‌ها(ی آسمانی) و رسولان او و روز قیامت کافر شود، به گمراهی سخت و دور (از سعادت) درافتاده است. (آیه ۱۳۶ سوره نساء)

شأن نزول

پیرو حق و عدالت باشید، هرچند به ضررتان باشد  

دفاع از حق و عدالت و شهادت به حق دادن، در همه حال یک اصل قرآنی است، چه به نفع ما باشد چه به ضرر ما و نزدیکانمان تمام شود. قرآن کریم می‌فرماید: