در سوره انبیاء درباره دعای حضرت نوح و یونس و زکریّا و ایّوب می‌خوانیم: همین که خدا را ندا کردند، دعایشان مستجاب شد: «فَاسْتَجَبْنا» و در سوره شوری آیه ۲۶ می‌خوانیم: «وَ یَسْتَجِیبُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ»؛ خداوند دعای کسانی را که اهل ایمان و عمل صالح‌اند، مستجاب می‌فرماید. نصرت الهی در مورد پیامبران و مؤمنان به صورت‌های مختلف جلوه می‌کند: 

گاهی با ایجاد الفت و گرایش دل‌ها: وَ لِیَرْبِطَ عَلی قُلُوبِکُمْ - یُثَبِّتُ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثّابِتِ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا.

قرآن مجید بارها از نصرت الهی و پیروزی انبیاء و مؤمنان سخن گفته است: «إِنّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا»؛ «و إِنْ تَنْصُرُوا اللّهَ یَنْصُرْکُمْ».

نصرت نوح علیه‌السلام: فَنَجَّیْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِی الْفُلْکِ؛ ما او و کسانی را که با او در کشتی بودند، نجات دادیم. 

نصرت ابراهیم علیه‌السلام: یا نارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاماً؛ ای آتش! بر ابراهیم سرد و سلامت باش. 

نصرت لوط علیه‌السلام: إِذْ نَجَّیْناهُ وَ أَهْلَهُ أَجْمَعِینَ؛ ما او و بستگانش (جز همسرش) را نجات دادیم. 

«وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَ اجْعَلْ لِی مِنْ لَدُنْكَ سُلْطاناً نَصِيراً» (سوره اسراء، آیه 80)

ترجمه: و بگو: پروردگارا! مرا با ورودی نیکو و صادقانه وارد (کارها) کن و با خروجی نیکو بیرون آر و برای من از پیش خودت سلطه و برهانی نیرومند قرار ده.

«فَمَنْ یُرِدِ الله أَنْ یَهْدِيَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِإلِسْلامِ وَمَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً کَأَنَّما یَصَّعَّدُ فِی السَّماءِ کَذلِکَ یَجْعَلُ الله الرِّجْسَ عَلَى الَّذينَ لا یُؤْمِنُونَ» (سوره انعام آیه 218)

ترجمه: پس کسی که خدا بخواهد او را هدایت کند، سینه او را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید و کسی را که بخواهد در گمراهی‌اش رها سازد، سینه‌اش را به شدت تنگ می‌کند که گویی به زحمت در آسمان رو به بالا می‌رود. این‌گونه خداوند پلیدی را بر کسانی قرار می‌دهد که ایمان نمی‌آورند.

سوره مریم آیه 14 و 15: «وَ بَرًّا بِوالِدَيْهِ وَ لَمْ یَکُنْ جَبَّاراً عَصِيًّا وَ سَلامٌ عَلَيْهِ یَوْمَ وُلِدَ وَ یَوْمَ یَمُوتُ وَ یَوْمَ یُبْعَثُ حَیًّا»

ترجمه: و نسبت به پدر و مادرش نیکوکار بود و (نسبت به مردم، زورگویی) سرکش و نافرمان نبود و سلامی (شایسته) بر او باد روزی که متولّد شد و روزی که می‌میرد و روزی که زنده برانگیخته می‌شود.

پیام‌ها:

سوره نور آیه 19: «إِنَّ الَّذِينَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِی الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِی الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»

ترجمه: کسانی که دوست دارند کارهای بسیار زشت [مانند آن تهمت بزرگ] در میان اهل ایمان شایع شود، در دنیا و آخرت عذابی دردناک خواهند داشت، و خدا [آنان را] می‌شناسد و شما نمی‌شناسید.

نکته‌ها و پیام‌ها:

- اشاعه‌ی فحشا، گاهی با زبان و قلم است که عمل زشت مردم را افشا کند و گاهی با تشویق دیگران به گناه و قرار دادن امکانات گناه در اختیار آنان.

آیه: وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَکَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ(سوره بقره آیه 45)

ترجمه: از صبر و نماز [برای حل مشکلات خود و پاک ماندن از آلودگی‌ها و رسیدن به رحمت حق] کمک بخواهید و بی‌تردید این کار جز بر کسانی که در برابر حق قلبی فروتن دارند دشوار و گران است.

نکته‌ها و پیام‌ها:

سوره فصلت آیه 30: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ»؛

ترجمه: بی‌تردید کسانی که گفتند: پروردگار ما خداست؛ سپس [در میدان عمل بر این حقیقت] استقامت ورزیدند، فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند [و می‌گویند:] مترسید و اندوهگین نباشید و شما را به بهشتی که وعده می‌دادند، بشارت باد.

نکته‌ها و پیام‌ها:

آیه: 

«لَهُ مُعَقِّبَتٌ مِّن بَیْنِ یَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ وَإِذَآ أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءاً فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ».

ترجمه

در نگاه اسلام مسلمانان همواره به عفو و گذشت دعوت شده‌اند و چشم‌پوشی از خطاهای دیگران به‌عنوان یک ارزش اخلاقی تلقی می‌گردد. خداوند در قرآن می‌فرماید:

«رفتار بد دیگران را به‌وسیله کار بهتر دفع کن». (1)

امام صادق (علیه‌السلام) نیز در کلامی خطاب به عبدالله بن جندب می‌فرمایند:

«باکسی که با تو قطع رابطه کرد، رابطه برقرار کن؛ به کسی که از تو دریغ داشت، ببخش؛ به کسی که به تو بدی کرد، نیکی کن؛ بر کسی که تو را ناسزا گفت، سلام کن؛ با دشمنت، منصفانه رفتار کن و کسی را که بر تو ستم نمود، عفو کن.» (2)

تقویت باور