در بیان حق پدر ومادر(4)‏

در بيان حق پدر و مادر(3) 

1. راستگویی و صداقت

قرآن مؤمنان را به گفتار استوار و حق دعوت می‌کند و دروغ را از گناهان کبیره می‌شمارد. امروزه نیز صداقت پایه اصلی اعتماد در روابط انسانی محسوب می‌شود. بدون راستگویی، ارتباط عمیق و پایدار شکل نمی‌گیرد.

2. نرمی و ملایمت در گفتار

خداوند به موسی و هارون (علیهما السلام) دستور می‌دهد با فرعونِ ستمگر به نرمی سخن بگویند. این نشان می‌دهد که حتی در سخت‌ترین شرایط، باید از خشونت کلامی پرهیز کرد. در علم روانشناسی لحن صدا تأثیر شگرفی بر مخاطب دارد. صحبت کردن با لحن آرام و دوستانه، پذیرش پیام را افزایش می‌دهد.

3. نیکویی سخن

خلاصه یک روایت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله:

* آداب مربوط به عروس:

کندن کفش عروس توسط داماد و شستن پای او و ریختن آب آن درب خانه

پرهیز عروس از خوردن شیر، سرکه، گشنیز (سبزی امزنا) و سیب ترش تا یک هفته

* رفتارهای منع شده:

سخن گفتن در هنگام جماع

نگاه کردن به عورت زن (در حین جماع)

جماع با خیال نمودن زن دیگری

جماع ایستاده

قرآن خواندن در حال جنابت

پاک نمودن خودشان(هر دو) با یک دستمال

جماع با زن در حالت بارداری بدون وضو

حضرت زهرا (سلام الله علیها) فرمودند: افراد بر سر سفره هنگام خوردن غذا باید دوازده دستورالعمل مهمّ را بدانند و رعایت کنند که بر سه دسته تقسیم می‌شود و هر قسمت دارای چهار دستورالعمل خواهد بود. 

قسمت اوّل آن واجب و ضروری است و قسمت دوّم مستحبّ می‌باشد و رعایت آخرین قسمت، نشانه ادب و شخصیت انسان خواهد بود.

و امّا آن چهار دستورالعملی که ضروری است:

1. شناخت اینکه این نعمت‌ها چگونه و از طرف چه کسی برای ما فراهم گشته است.

2. راضی و خوشنود بودن به آنچه که از طرف خداوند، برای ما فراهم و مقدّر شده است.

۷. گناهان مرتبط با والدین

محرّمات بزرگ:

۱. آزار کلامی: حتی گفتن «اُف» کوچک‌ترین درجه آن است

۲. نگاه خشم‌آلود: ترش‌رویی و اخم کردن

۳. بی‌توجهی به نیازها: در حالی که توانایی کمک وجود دارد

۴. قطع رابطه: حتی اگر والدین ظالم باشند (مگر در موارد خاص)

۵. بدنام کردن: افشای اسرار و عیوب آنان

۸. وظایف خاص در شرایط ویژه

- در برابر والدین غیرمسلمان، نیکی کردن حتی اگر مشرک باشند (سوره لقمان، آیه ۱۵).

- حفظ پیوند عاطفی و احترام

- دعوت با حکمت و نیکو به اسلام

ب) احترام کلامی و رفتاری:

۱. آداب سخن گفتن: مانند آغاز کردن سخن با احترام (پدرجان، مادرجان)، پایین آوردن صدا در حضور آنان،  قطع نکردن سخن آنان، استفاده از واژه‌های محترمانه حتی در مخالفت.

۲. آداب نشست و برخاست: مانند بلند شدن برای احترام هنگام ورود آنان، تقدیم جای بهتر به آنان، راه رفتن پشت سر آنان در اماکن عمومی، عدم نشستن در جایگاه بالاتر از آنان.

ج) احترام مالی و اقتصادی: 

۱. تأمین نیازهای مالی: حتی اگر مستقل باشند، پیشنهاد کمک.

2. هدیه و پیشکش: به مناسبت‌ها و بدون مناسبت.

در بیان حق پدر ومادر(2)‏

در اسلام، احترام به والدین یکی از والاترین فرایض دینی است که پس از توحید و یکتاپرستی قرار می‌گیرد. این موضوع چنان اهمیت دارد که در ۹ سوره از قرآن کریم به طور مستقیم مورد تأکید قرار گرفته است.

سوره اسراء، آیات ۲۳-۲۴: «وَ قَضی رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً، إِمّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاها فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریماً وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُما کَما رَبَّیانی صَغیراً»  

۱۰ - قناعت به غذای میزبان: امام محمدتقی (علیه‌السلام) از پدران خود نقل می‌کنند: «روزی سلمان، ابوذر را به مهمانی فرا خواند. آن‌گاه تکّه نان خشکی از کیسه‌اش درآورد و آن را از ظرف آبی که داشت، خیس کرد و جلوی ابوذر گذاشت. ابوذر گفت: اگر قدری نمک هم با آن بود، چه نان خوش مزه‌ای می‌شد. سلمان برخاست و بیرون رفت و ظرف آبش را گرو گذاشت و نمک گرفت و آورد. ابوذر، نمک بر آن نان می‌پاشید و می‌خورد و می‌گفت: سپاس خدایی را که این قناعت، روزیِ ما کرد. سلمان گفت: اگر قناعتی بود، ظرف آبم به گرو نمی‌رفت!».