بر اساس آموزههای طب سنتی ایران، رب انار (به ویژه رب انار ترش) اغلب به عنوان یک مُقوی، قابض و سردکننده مزاج در نظر گرفته میشود. با این حال، توجه به این نکته ضروری است که در منابع کهن، معمولاً به جای رب، از آب انار تازه یا خود میوه سخن به میان آمده است و رب معمولاً به عنوان فرآوردهای با غلظت بالا و طبع غالباً سردتر مطرح میشود.
در اینجا به جنبههای اصلی آن از دیدگاه طب سنتی اشاره میشود:
سکنجبین یکی از کهنترین و ارزشمندترین نوشیدنیهای طب سنتی ایران است که به دلیل طعم دلپذیر و خواص بینظیرش، همواره جایگاهی ویژه در سفره و داروخانهی سنتی ایرانیان داشته است. مادهی اصلی و پایهی آن، ترکیبی است از سرکه (معمولاً سرکه انگور) و یک شیرینکننده (عسل طبیعی یا شکر). به این ترکیب پایه، معمولاً نعنا (تازه یا عرق آن) اضافه میشود تا عطر و خواص آن را افزایش دهد.
سکنجبین در طب سنتی به عنوان یک «مفتح سدد» یا گشایندهی گرفتگیها شناخته میشود و خواص متعددی برای آن ذکر شده است:
طب سنتی ایران، سلامتی را در گرو تعادل مزاج میداند و برای حفظ این تعادل، شش اصل کلیدی را معرفی کرده است که به «ستة ضروریه» معروفند. این اصول، رویکردی پیشگیرانه داشته و بر مدیریت سبک زندگی مبتنی بر طبیعت تأکید دارند.
۱. هوا (کیفیت محیط تنفسی)
- تأثیر: تغییرات دما، رطوبت و آلودگی هوا، مستقیماً بر سلامت ریه و تعادل بدن اثر میگذارد.
- توصیه: تهویه مناسب، پوشش متناسب با فصل و پرهیز از هوای آلوده.
۲. خوردن و آشامیدن (تغذیه)
- تأثیر: کیفیت، کمیت و مزاج غذاها، نقش تعیینکنندهای در سلامت دارد.
به نظر شما چه عواملی سبب میشوند ما در طول روز بارها احساس خشم شدید و عدم کنترل هیجانات را تجربه کنیم؟ یا چرا دچار ضعف حافظه و کاهش تمرکز میشویم، بهطوریکه گاهی فراموش میکنیم وسایل خود را کجا گذاشتهایم و یا مجبوریم مطالب را چندین بار مطالعه کنیم تا آنها را بهخاطر بسپاریم؟
مهشید چایچی(معاون توسعه سلامت مرکز طب ایرانی و مکمل)
۱. شناخت مزاج تابستان
- تابستان دارای مزاج گرم و خشک است؛ بنابراین افراد با مزاج گرم و خشک بیشتر در معرض بیقراری، تشنگی، خشکی بدن و تحملناپذیری نسبت به گرما هستند و افراد با مزاج سرد و تر، سازگاری بیشتری با تابستان دارند.
۲. محافظت در برابر نور خورشید
- دوری از نور مستقیم خورشید و استفاده از سایه یا فضاهای مسقف
- استفاده از کلاه، سرپوش مناسب و کرم ضدآفتاب
۳. تغذیه مناسب تابستانی
سلامت ارتباطی و اجتماعی؛ یعنی هنر خوب زندگی کردن با یکدیگر در کنار مهارت ورود مؤثر به جامعه. خانوادهای که این بُعد را جدی میگیرد، نه دیوار میکشد و نه مرزهایش را کاملاً از بین میبرد؛ بلکه تعادلی ظریف میان حریم خصوصی و ارتباطات اجتماعی برقرار میکند.
اولین نشانه این سلامت، مرزهای شفاف اما منعطف است. هر کس بداند چه مسئولیتی دارد و در عین حال، برای تغییرات زندگی انعطافپذیر باشد.
دومین و مهمترین رکن، گوش دادن فعال به جای شنیدن سطحی است؛ یعنی وقتی عضوی حرف میزند، دیگران با تمام وجود به او توجه کنند و احساسات پشت کلماتش را درک کنند.
سلامت جسمی خانواده در اسلام تنها به معنای بیمار نبودن نیست؛ بلکه به معنای داشتن «بدنی توانمند و نیرومند برای عبادت»، کار و زندگی اجتماعی است. قرآن و روایات، توجه به تغذیه پاکیزه، ورزش و پیشگیری از بیماریها را از وظایف مهم یک خانواده تراز میدانند.
طبیعت تابستان، گرم و خشک است و مهیج صفرا میباشد و باعث امراض صفراوی میگردد. یعنی اگر سر دردی در این فصل اوج بگیرد، این نوع سردرد صفراوی است و یا اگر بیماریهای پوستی شخصی در این فصل زیاد شود، این نوع عارضه صفراوی میباشد. در فصل تابستان لازم است مقدار استراحت افزایش یابد. سُکنی گزیندن در مکانهای خنک و نزدیک به آب روان که از دود و دم زندگی شهری دور باشد، بسیار مناسب است. از غذاها و نوشیدنیهای گرم پرهیز گردد و در عوض از غذاها، نوشیدنیها و میوههای سرد و مرطوب استفاده شود. حمام داغ و زیادهروی در جماع در تابستان زیانآور است. در تابستان پوشیدن لباسهای نخی توصیه میشود.